Femke Halsema (geboren op 25 april 1966) is een Nederlandse politica die sinds 12 juli 2018 burgemeester van Amsterdam is; zij is de eerste vrouw die deze functie niet op interim-basis bekleedt. Ze is opgeleid als criminoloog en opgegroeid in Enschede. Ze begon haar politieke carrière bij de linkse partij GroenLinks, waarvoor ze van 1998 tot 2011 in de Tweede Kamer zat en van 2002 tot 2010 de fractie leidde. Voordat ze de nationale politiek betrad, bekleedde Halsema functies bij de overheid, met name op het gebied van justitie en sociaal beleid.
Familie en opvoeding
Femke Halsema https://znaki.fm/nl/persons/femke-halsema/ werd op 25 april 1966 geboren in Haarlem, Noord-Holland, maar haar familie verhuisde naar Enschede in Twente, waar ze haar jeugd en tienerjaren doorbracht.
Ze groeide op in een sociaal-democratisch gezin, met ouders die actief waren in de lokale politiek. Haar moeder, Olga Margaretha Bertha Fles, was van 1982 tot 1994 wethouder voor sociale zaken en werkgelegenheid voor de Partij van de Arbeid (PvdA) in Enschede. Haar vader, Willem (Wim) Halsema (1930–2023), werkte als gymleraar en later als directeur van de gemeentelijke afdeling voor sport en recreatie. Het gezin woonde in een middenklassewijk nabij het Wooldrikspark, en Halsema’s vroege omgeving bracht haar via de rollen van haar ouders in contact met maatschappelijke verantwoordelijkheden en progressieve waarden.
Academische achtergrond en vroege invloeden
Halsema behaalde in 1983 haar HAVO-diploma aan het Kottenpark College in Enschede. Na een periode van oriënterend onderwijs en eerste werkervaringen schreef ze zich in 1989 in aan de Universiteit Utrecht om algemene sociale wetenschappen te gaan studeren.
Aan de Universiteit Utrecht specialiseerde Halsema zich in criminologie en rechtssociologie, waarna ze in 1993 haar doctoraal (het equivalent van een master in het Nederlandse pre-Bologna-stelsel) behaalde. Deze academische focus reikte haar de analytische instrumenten aan om criminaliteit, sociaal afwijkend gedrag en juridische structuren te onderzoeken, gebieden die aansloten bij haar latere betrokkenheid bij het overheidsbeleid en het openbaar bestuur.
Haar studie vond plaats tegen de achtergrond van de zich ontwikkelende discussies in Nederland over de hervorming van het strafrecht en de sociale zekerheid aan het eind van de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig, hoewel specifieke intellectuele invloeden van docenten of literatuur niet nadrukkelijk worden vermeld in haar biografische verslagen. Het criminologische studieprogramma legde de nadruk op empirische benaderingen van maatschappelijke vraagstukken, waardoor een pragmatische instelling werd bevorderd die Halsema later toepaste in haar pleidooi voor empirisch onderbouwde beleidsmaatregelen.
Functies in het openbaar bestuur en de beleidsvorming
Halsema behaalde in 1993 een diploma in criminologie aan de Universiteit van Twente, waarna ze in overheidsdienst trad met functies die gericht waren op onderzoek naar strafrecht en beleidsanalyse. Ze werkte als wetenschappelijk onderzoeker en onderzoekscoördinator bij het Ministerie van Justitie, waar ze halverwege de jaren negentig bijdroeg aan studies over misdaadpreventie, jeugdcriminaliteit en drugsgerelateerde beleidskwesties. Deze functies omvatten empirische evaluaties van overheidsmaatregelen, waarbij de nadruk lag op datagestuurde benaderingen van uitdagingen op het gebied van openbare veiligheid te midden van toenemende bezorgdheid over georganiseerde misdaad en drugsgebruik in Nederland. Haar werk vormde de basis voor vroege beleidsdebatten over schadebeperking en rehabilitatie in plaats van strafmaatregelen, wat de verschuiving van die tijd naar evidence-based governance in justitiële aangelegenheden weerspiegelde. Voordat ze in 1998 in het parlement kwam, nam Halsema ook deel aan advieswerkzaamheden over stedelijke veiligheid en integratiebeleid, hoewel gedetailleerde verslagen van deze bijdragen voornamelijk in overheidsrapporten zijn gearchiveerd.
